جای خالی شخصیت های واقعی بر روی نوشت افزارهای داخلی



شاید شلوغترین روزهایی که مغازه های لوازم التحریر تجربه می کنند، همین ایام است که تا نیمه های شب انواع و اقسام نوشت افزار را با رنگ و لعاب های مختلف عرضه می کنند تا دانش آموزان با دل های شاد و امیدوار در اول مهر راهی مدرسه شوند.
اما آنچه که در این میان دل آزار است، تنوع محصولات خارجی است که گوی سبقت را از نوشت افزارهای داخلی ربوده تا با ارائه محصولات ارزانتر و در عین حال، با کیفیت پائین تر والدین را وسوسه کند به سراغ اجناس خارجی بروند.
چند سالی است که بازار نوشت افزار داخلی نسبت به محصولات خارجی بهتر شده و این سخن، نظر برخی از تولیدکنندگان و دست اندرکاران حوزه نوشت افزار است.
محمدسعید حلوائیان یکی از این تولیدکنندگان است که در مجموعه ای کوچک و محقر توانسته در بازار لوازم التحریر، جایی باز کند و حرفی برای گفتن داشته باشد.
حلوائیان مدیر موسسه فرهنگی «بچه های آسمانی» که در نخستین جشنواره مصرف کالاهای فرهنگی موفق به کسب رتبه دوم بخش نوشت افزار شد، در گفت وگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا به فراز و نشیب های تولید نوشت افزار ایرانی اسلامی به ویژه در سال های اخیر اشاره کرد و با نگاهی امیدوارانه از آینده لوازم التحریر ایرانی اسلامی سخن گفت.
دفتر کارش در جنوب تهران است که به گفته خودش، چراغ خاموش حرکت می کند.
از این جوانی که در چنین سن و سالی صاحب چهار فرزند است، تعجب کردم و زمانی که به بهانه تولد فرزند چهارمش صحبت از بیمارستان شد، گفت که با دیدن پتوی یک نوزاد که تصویری از «انگری بردز» بر روی آن نقش بسته بود، فکری جدید به سرش زده تا در حوزه تولید کارهای نوزادی نیز وارد شود.
از وقتی حلوائیان درباره ضرورت کارهای فرهنگی برای کودکان سخن گفت و به تجربیات برخی کارشناسان اشاره کرد و گفت که حجت الاسلام علیرضا پناهیان هم پس از این همه سال تبلیغ و منبر و سخنرانی به این فکر افتاده که فعالیت هایش را در حوزه کودکان متمرکز کند، به یاد این سفارش امام صادق(ع) افتادم که فرمود «علیکم بالاحداث» یعنی حواستان به نونهالان باشد.
موبایلش زنگ می خورد و همزمان پسرش وارد اتاق می شود، حلوائیان به او اشاره می کند و می گوید که محمدسجاد جوانترین تولید کننده کشور است و یک مجموعه نوشت افزار تولید کرده و بر روی کاراکتری با موضوع خانواده کار می کند، البته سرمایه گذاری یک گروه از خانم های شهرری که دغدغه کار فرهنگی هم دارند باعث رونق کارهای این موسسه شده است.
این فعال فرهنگی، فرزندش را یک نیروی آچار به دست معرفی می کند که از ابتدا در کار فرهنگی بوده و در چنین محیطی بزرگ شده و حالا برای خودش کسی شده و حتی سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که در آن زمان مسئولیت معاونت فرهنگی وزارتخانه را به عهده داشت، از او به عنوان جوانترین تولیدکننده نوشت افزار ایرانی اسلامی یاد کرده است.
مهمترین موضوع گفت وگوی یک ساعته ما به ضرورت وجود یک کاراکتر رئال یا شخصیت واقعی در محصولات ایرانی اسلامی اختصاص یافت که این مساله کمتر مورد توجه تولیدکنندگان به ویژه از نگاه تجاری است.
سابقه فعالیت هایش بیش از هفت سال است و از سال 89 در طراحی لوازم التحریر برای کودکان کار کرده و موانع بسیاری را پشت سر گذاشته است.
حلوائیان گفت: برخی می گویند اگر کسی چوب لای چرخت نگذاشت، برو خدا رو شکر کن و بعضی نیز از روی دلسوزی می گویند که چراغ خاموش حرکت کنم یا از این شهر به جایی دیگر بروم.
شبکه توزیع این موسسه را بیش از سه هزار عامل فروش در سطح کشور تشکیل می دهد که حلوائیان به آن شبکه مویرگی می گوید و اکثر مادران خانواده در 6 سال گذشته توانسته اند به تبلیغ و فروش بپردازند، به طوری که نیمه شهریور سال گذشته محصولات این موسسه به پایان رسید و به همین دلیل معتقد است هر جا که حمایت دولتی بوده، کار افت کرده ولی هر جا روی پای خودمان ایستادیم، موفق تر بوده ایم.
این مدیر فرهنگی برخلاف بسیاری از مدیران موسسات می گوید که نه به دنبال حمایت است و نه پول و مکان. با این حال از مسئولان شهرری گله مند است و می گوید: بزرگترین نمایشگاه حجاب در کشور را طی سال های91 و 92 با حضور غلامعلی حداد عادل راه انداختیم که از نظر جامع بودن بی نظیر بود ولی هیچیک از مسئولان شهرری، پای در این نمایشگاه نگذاشتند درحالی که بسیاری از مسئولان فرهنگی از این نمایشگاه بازدید کردند.
جامع بودن نمایشگاهش از این منظر بود که با یک گروه به کشورهای مختلف سفر کرده تا نحوه پوشش حجاب و عفاف را بررسی کند و حتی تله فیلم هایی درست کرده بود که نشان می دهد در جمهوری آذربایجان، هر سال روزی به عنوان عفاف و حجاب دارند ولی کسی این مسائل را پوشش خبری نمی دهد یا حتی در فرانسه، تظاهرات حجاب برپا می شود ولی هیچوقت این اخبار، رسانه ای نمی شود.
تعداد نمایشگاه های برگزار شده از دستش در رفته بود ولی از وضعیت غرفه اش در نمایشگاه قرآن در سال های 90 و 91 گفت که در نهایت در یک غرفه دو متر در نیم متری مستقر شده بود در حالی که برخی موسسات 300 متر جا داشتند ولی نمایشگاه سال 94 را هیچگاه فراموش نمی کند، چون در آن سال به عنوان تولید کننده محصولات فرهنگی برتر کشور معرفی شده بود.
حلوائیان آمار جالبی هم از فعالان حوزه نوشت افزار داد و گفت: بیش از پنج هزار و 200 تولید کننده در حوزه لوازم التحریر فعالیت می کنند که تقریبا 50 تولید کننده در حوزه نوشت افزار ایرانی اسلامی کار می کنند و دغدغه دارند.
وی گفت که در بحث تولید، طراحی و ایده پردازی به شدت سخت گیر است و شعار سال گذشته اش «کالای ایرانی، عزت و اقتدار ایرانی» بوده که بازخورد خوبی هم داشته است، از جمله امیر دریادار سرتیپ حبیب الله سیاری فرمانده نیروی دریایی ارتش، تصویری از طرح خانواده آسمانی را که یک خانواده با چهار فرزند در آن به تصویر کشیده شده، خدمت رهبر معظم انقلاب برده و گفته که طراح این تصویر چهار فرزند دارد.
پوستر خانواده آسمانی که بر روی نوشت افزارهای مختلف جای می گیرد شامل پدر و مادری با چهار فرزند است که هر کدام ویژگی هایی دارند، مثلا پدر خانواده، محقق و نویسنده است یا مادر خانواده، مدیر یک مهد کودک است.
به گفته مدیر موسسه بچه های آسمانی، اشکال بزرگ در کشور همان نبودن کاراکتر است، یعنی خمیرمایه چنین کاری را در طرح ها نداریم و اگر در گذشته کاراکترهایی مثل زهره و زهرا یا زی زی گولو یا کلاه قرمزی و حالا شکرستان را داریم که کاراکترهایی ایرانی هستند ولی چون جنبه فرهنگی ندارند، به جایی نمی رسیم، یعنی این کاراکترها نمی توانند پیام اقتدار دین و فرهنگ را به کشورهای دیگر منتقل کنند، البته اخیرا چند کار در حوزه انیمیشن تولید شده ولی محصولات جامعیت نداشته و بازتاب های آن وسیع نبوده است.
حلوائیان مدتی را هم به فیلم نامه نویسی کاراکتر مشغول بوده و برای همین کار گشتی در دنیای دیزنی (والت دیزنی) زده و بررسی کرده که چرا این موسسه آمریکایی، ضد خانواده کار می کند یا چرا کارشناس رسانه ای صهیونیست اینگونه می گوید که ما تا 20 سال دیگر نمی گذاریم مادری در ایران وجود داشته باشد و اینگونه جنگ نرم و حمله دشمن شکل می گیرد.
به همین دلیل، این فعال فرهنگی از ضرورت مقابله و همچنین آفند و پدافند سخن می گوید و به همین دلیل یک سال تحقیقات کرده تا شخصیت واقعی (کارآکتر رئال) ایرانی اسلامی تولید کند که نمادی از اسلام در آن دیده شود.
او حتی با پزشک متخصص زایمان و روانشناس صحبت کرده تا استاندارد بارداری را پیدا کند و بعد می گوید نتیجه تحقیقاتش به این حدیث پیامبر(ص) رسیده که فرمود: زنی خوب است که یک فرزند در بغل داشته باشد و یک بچه در شکم.
او به ویژگی های پوستر خانواده آسمانی اش اشاره می کند که برخی مباحث مانند ازدیاد فرزند را نیز دنبال می کند، مثلا می گوید در خانواده آسمانی، دختر بر روی دوش پدر است و در دست هیچکدام از اعضای خانواده تبلت یا موبایل نمی بینید.
در مجموع می توان گفت که آیات قرآن و کلام رهبر معظم انقلاب مبنای پوسترهای این موسسه است که در قالب های مختلف منتشر می شود و فقط در چارچوب دفتر و خط کش و لوازم التحریر نیست، مثلا پوستری از مشاهیر دارد که برگرفته از تاکید رهبر انقلاب بر آشنایی با مشاهیر ایرانی است یا ورزش های گروهی که در سخنان معظم له بارها تکرار شده است.
حلوائیان اشاره ای هم به پیوست فرهنگی در این زمینه کرد که رهبر انقلاب سفارش کرده و این را هم گفت که محصولاتی مانند دارا و سارا به همین دلیل زمین خورد، یعنی کاراکتر سازی صورت گرفته، اصولی نبود و انیمیشن نداشت و روی آن مدام کار نشد.
در ادامه مصاحبه از او خواستم آهسته تر صحبت کند، ظاهرا می خواست تمام مطالب را بیان کند و نکته ای را جا نیاندازد و خودش هم گفت که «روی دور تند حرف می زنم»
این تولیدکننده محصولات فرهنگی از نگاه تجاری و بازاری به کاراکتر ایرانی و اسلامی هم گفت که بازار مخالفتی با آن ندارد ولی چه کنیم که سود کالای چینی بیشتر است.
سری از روی تاسف تکان داد و گفت: در ایران محصولات جامعی از یک کاراکتر نداریم، مسئولان صدا و سیما بارها اعلام کرده اند که ضعف کاراکتری داریم و رئیس خانه طراحان انقلاب اسلامی هم بارها همین جمله را گفته است.
در میان سخنانش به نکته ای جالب اشاره کرد و گفت: کلاه قرمزی که حدود 20 سال پیش تولید شد، محصولاتش فقط نوشت افزار یا عروسک است و محصول رسمی ندارد و شکرستان هم همین وضعیت را دارد. البته قانونی وجود دارد که کاراکترساز باید کاراکتر را به یک شرکت جامع و یا به شرکت های مختلف اجاره دهد ولی در ایران چنین فضایی وجود ندارد. شکرستان اقدام به توزیع نوشت افزار نکرد و اشکال بزرگ شکرستان یا دارا و سارا این است که محصولات آن در چین تولید شده است.
وی البته وارد کردن برخی محصولات را به دلیل نداشتن صنعت موردنظر جایز دانست و گفت: شاید صنعت تولید برخی محصولات را نداشته باشیم ولی صنعت نوشت افزار در ایران وجود دارد و رهبر انقلاب هم گفت هر چه توان داریم به تولید داخلی بپردازیم و هرچه نداشتیم از خارج وارد کنیم.
حلوائیان با اشاره به صنعت کاغذسازی گفت که اگر قرار باشد کاغذ را خودمان تولید کنیم، تمام جنگل های شمال از بین می رود و لذا قرار نیست همه چیز را ما تولید کنیم، مثلا مداد پلیمری اشکالات بسیاری دارد ولی مداد چوبی هیچ مشکلی ندارد و اگر قرار باشد مداد چوبی تولید کنیم باید تمام درختان را قطع کنیم بنابراین گاهی در حوزه اقتصادی باید ببینیم کدام سرمایه مهمتر است.
برگشتیم به کاراکترهای خانواده آسمانی که با محوریت خانواده و سبک زندگی ایرانی اسلامی شکل گرفته و اگر کودکان ما این کاراکترها را در کنار کاراکترهای غربی مانند دیزنی یا بن تن، باب اسفنجی و باربی بگذارند، متوجه می شوند که کاراکترهای ما دقیقا رئال است، یعنی قد، وزن، ژنتیک و ایرانی بودن آن مشخص است و حتی برخی سلیقه های ایرانی مثلا داشتن چشم های درشت یا صورت تپل در آن لحاظ شده است.
حلوائیان از کارهای دوبعدی و سه بعدی محصولات خود هم گفت و به قلم نوری در طراحی های خود اشاره کرد که گاهی مجبور است برای یک طراحی، 40 میلیون تومان هزینه کند ولی اگرچه کاراکتر خانواده آسمانی به مرور جای خود را در میان کودکان باز می کند ولی هنوز بازی یا انیمیشن آن تولید نشده است.
وی محصولات خود را با سوپرمن یا اسپایدر من مقایسه نکرد و گفت محصولات ما دو سال است که وارد بازار شده ولی شرکت های غربی برای تبلیغ این کاراکترها40 سال کمیک استریپ (داستان تصویری دنباله دار) ساخته اند و به تولید انیمیشن پرداخته اند یا باربی درحدود 60 سال پیش تولید شده و الان در جهان محبوب است.
او همچنین به بازی های رایانه ای دنیای غرب به ویژه آمریکا و رژیم اشغالگر اسراییل برای ترویج کاراکترهای خود اشاره کرد که چگونه حاضرند هزینه های چند صد میلیون دلاری را خرج کاراکتری کنند که نماد همجنس گرایی است.
پس از صحبت درباره کاراکترهای ایرانی سخن از شیرین کاری های «دیرین دیرین» به میان آمد که حلوائیان گفت که این کاراکتر در زمینه انتقال پیام به خوبی جای خود را باز کرده ولی این کاراکتر، محبوب کودک نیست و یک انیمیشن کوتاه است که فضایی خوب را ایجاد می کند ولی پایدار نخواهد بود.
شاید بزرگترین ایراد کاراکترهای ایرانی نداشتن جذابیت برای شرکت های تجاری یا سرمایه گذاران داخلی باشد ولی موسسه بچه های آسمانی توانسته کاراکترهای خود را که از سال 94 پا به عرصه نوشت افزار و محصولات فرهنگی گذاشت، به برخی سرمایه گذاران اجاره دهد.
حلوائیان گفت: در سال 95 به نوشت افزارهایمان تنوعی دادیم و برخی شرکت ها آمادگی خود را برای سرمایه گذاری اعلام کردند، مثلا یک کارخانه زنجیره ای بزرگ فرش کاراکتر ما را اجاره کرده تا با تیراژ بزرگ آن را تولید کند و در حوزه پوشاک نیز این اتفاق افتاده و تی شرت ها و لباس هایی با شخصیت بچه های آسمانی تولید می شود.
او ادامه داد: یکی از تولیدکنندگان در حوزه پوشاک حاضر شد تنوع پوشاک خود را که از هشت مدل تا 12 مدل افزایش دهد و در مقابل، پول بیشتری پرداخت کند و حتی فکر نمی کردیم روزی چنین استقبالی صورت گیرد.
این تولیدکننده محصولات فرهنگی تلاش می کند تا در هر حوزه ای به صورت تخصصی ورود کند، مثلا سخن به لباس و تی شرت که رسید به حساسیت های خود در این زمینه اشاره کرد و گفت لباس هایی که قرار است برای کودک تولید شود باید صددرصد پنبه باشد چون پوشیدن لباس پلاستیک برای کودکان ممنوع است و حتی روی رنگهای لباس نیز حساسیت داریم.
حلوائیان این وعده را هم داد که به زودی قرار است از ظروف ملامین با طرح بچه های آسمانی رونمایی شود و یک کارخانه تولید ساعت نیز قراردادی بسته تا ساعت هایی برای کودکان با طرح این موسسه تولید کند.
ظاهرا قرار است هیچ محدودیتی در تبلیغ کاراکتر بچه های آسمانی وجود نداشته باشد، یعنی این کاراکتر و دیگر نمادهای ایرانی اسلامی می تواند در مهدهای کودک، اتاق خواب کودک، ظروف کودکان، کفش، دستمال کاغذی و حتی اسباب بازی های کوچک جای خود را باز کند ولی مدیر موسسه بچه های آسمانی به دنبال یک کاراکتری است تا آن را به عنوان نماد جهان اسلام معرفی کند.
به سراغ برخی از پوسترها و محصولات این موسسه رفتم، بر روی هر کدام که دست می گذاشتم از فلسفه و علت تولید آن سخن می گفت.
یک دفتر بزرگ برداشتم که تصویری زیبا از خودروهای رالی بر روی آن نقش بسته بود، فوری گفت این تصویر نشانگر سرعت رشد علمی ایران است که چندین برابر شده و کودکان به ویژه پسران، سرعت را دوست دارند و این دفتر یکی از پرفروشترین محصولات ماست و کودکان حتی این پوستر را بر پوستر مک کوئین (خودروی مسابقه ای غربی) ترجیح می دهند.
هنوز محصول دیگر را برنداشته بودم که حلوائیان این سخن رهبر را مستند تولید پوستر خودروهای رالی دانست که «کشوری که بهترین موشک ها را می تواند تولید کند، می تواند بهترین خودروها را تولید کند.»
او که معتقد است پوستر نباید جمله داشته باشد بلکه باید پیام را انتقال دهد، گفت: ما توانسته ایم با پوستر مسابقات رالی، پیام خود را به کودکان منتقل کنیم و محصولات هر کشوری باید با محوریت دین و آئین و فرهنگ خودش باشد.
جورچین ناو جماران را برداشتم، فلسفه این پوستر آن است که به فرزندانمان می گوییم تو می توانی در آینده، ناو جماران را بسازی و رهبر معظم انقلاب هم فرمودند که باید کودک را از آغاز، دارای اعتماد به نفس و باور به اعتماد خود بار بیاوریم.
دفترها و محصولاتی هم در حوزه های علمی مانند نانو یا حضور در فضا به زیبایی برای کودکان تصویرگر شده بود و تصاویری هم از شهرهای مختلف بر روی دفتر دانش آموزان جا خوش کرده بود تا کودکان هر استان و شهری بتوانند ملموس تر با مفاخر علمی و مکان های تاریخی و دیدنی استان و شهر خود آشنا شوند.
او معتقد است که کودک هیجان می خواهد و برای مقابله با محصولات غربی مانند باربی و بن تن باید در حوزه هیجانات کار کنیم و در بیشتر پوسترهای ما هیجان موج می زند، مثلا تصویری از موج های آبی در محصولات که با استقبال خوبی روبه رو شده است.
این فعال فرهنگی از زبان شعر هم کمک گرفته تا کودکان را با فرهنگ ایرانی اسلامی آشنا کند، او یکی از کتاب های شعر را باز کرد در حالی که با تصاویری ایرانی اسلامی به مفاهیم مختلف پرداخته بود.
البته شاعر این اشعار حجت الاسلام حسین حلوائیان، برادر این تولیدکننده لوازم التحریر است که در پامنبری هایش از قصیده ها و غزلیات حافظ و سعدی و گاهی اشعار خودش بهره مند می شود.
حلوائیان با نشان دادن یکی از تصویرهای کتاب شعر به اهمیت خانواده اشاره کرد و گفت: مادرم پایین این عکسم نوشت، خانه با این بچه ها باشد بهشت.
شعری از زبان کودکان درباره پیشرفت علمی کشور به این مضمون آمده بود که «یه روزی من و حامد میشیم نخبه علمی، طراح ناوی میشیم که باشه ناو جنگی، واسه حریم آبی جونمون رو می ذاریم، ما بچه های ایران اهل تلاش و کاریم. ایران تو مبحث علم داره حسابی سرعت، دشمنا هم کلافه از این همه زکاوت.»
شاید بتوان گفت همان اندازه که حلوائیان برای کاراکتر رئال دغدغه دارد، برای زیبایی پوستر و تصویرسازی کاراکتر خود نیز حساسیت دارد و گاهی حاضر است یک سال و نیم را با بهره گیری از روانشناسی رنگ برای کاراکتر خود صرف کند.
او حتی معتقد است گاهی کیفیت کالاهایش از کالای خارجی بیشتر است، مثلا در نوشت افزار معمولی، کالای چینی درجه 2 یا سه یا چهار در بازار وجود دارد و یکی از بازاریان دفتر 50 برگ معمولی را روی ترازو گذاشت که دفتر این موسسه 400 گرم سنگین تر بود یا اگر جلد دفترهای ایرانی 250 گرم گلاسه است ولی محصولات حلوائیان 300 گرمی و با مقوای ضخیم است.
صحبت از مسائل تخصصی در زمینه چاپ و نشر شد که چگونه از لفافه، سیم طلایی و پوشش پلاستیکی هفت رنگ برای دفترها استفاده می کنند یا مقوای ایفولوت چه جایگاهی دارد ولی زمانی که از صنعت بسته بندی در ایران سخن به میان آمد، حلوائیان به نکته ای جالب اشاره کرد.
او این سوال را مطرح کرد که چرا در ایران استاندارد نوشت افزار نداریم و حتی در قانون استاندارد نیز تعریفی از استاندارد نوشت افزار وجود ندارد.
این تولیدکننده محصولات فرهنگی، وجود استاندارد را مهر اطمینانی برای فروش می داند و به همین دلیل تلاش می کند تا دقتی وسواس گونه به محصولات موسسه خود داشته باشد، حتی برای کوچکترین محصولاتش جعبه مناسب و محکم سفارش می دهد و برای اطمینان خاطر مصرف کننده از هولوگرام استفاده می کند.
تنور فعالیت های موسسات فرهنگی برای تحقق بخشیدن به شعار تولید و اشتغال در زمینه نوشت افزار هر روز گرمتر می شود و شاید بسیاری از این فعالیت ها آنگونه که باید در رسانه ها منتشر نشده باشد ولی همین کارها می تواند روزنه های امید را در دل های تولیدکنندگانمان بیشتر کند و فعالیت های موسسه فرهنگی بچه های آسمان، گوشه ای از برنامه های 50 موسسه ای است که کمر همت بسته تا به مرور کشور را از قید وابستگی های فرهنگی به ویژه در حوزه نوشت افزار بی نیاز کنند.
«تولیدات داخلی کشور خودم را مصرف می کنم و به خانواده خودم نیز این مهم را توصیه و بر انجام دقیق آن مراقبت می کنم»، «در طول دوران تحصیل از لوازم التحریر و نوشت افزار تولید کشور خودم استفاده کرده و استفاده از تولیدات بیگانگان را برای خود تحریم کنم» این جملات بخش هایی از میثاق نامه دانش آموزان است که سال گذشته از سوی فعالان و نخبگان دانش آموزی تنظیم شد و حالا باید دید دانش آموزان تا چه اندازه به این میثاق جمعی، پایبند خواهند بود و با حمایت های خود از تولیدکنندگان داخلی، آنان را سرافراز خواهند کرد.
فراهنگ ** 1003 ** خبرنگار: محمدرضا جعفرملک * انتشار: امید غیاثوند



انتهای پیام /*










پاسخ دهید